Głosowały, organizowały, walczyły - jak kobiety kształtowały losy Górnego Śląska

Muzeum Powstań Śląskich w Świętochłowicach zaprasza na wykład poświęcony kobietom, które w burzliwym czasie powstań śląskich i plebiscytu odegrały kluczową rolę w walce o przynależność regionu do Polski. Spotkanie odbędzie się 14 października 2026 roku o godz. 17.00, a wstęp kosztuje zaledwie 1 zł.

Ze zbiorów Archiwum Państwowego w Katowicach
Plebiscytowy lokal wyborczy Ze zbiorow Archiwum Panstwowego w Katowicach

Wykład pt. „Głosujące, organizujące, walczące - emancypacja kobiet w okresie Powstań Śląskich i plebiscytu" poprowadzi Agata Mierzejewska-Mikołajczyk. Prelekcja przybliży sylwetki kobiet, które w latach 1919–1921 aktywnie uczestniczyły w jednym z najważniejszych momentów w historii Górnego Śląska.

Historia Powstań Śląskich i plebiscytu z 20 marca 1921 roku przez długie lata była opowiadana przede wszystkim z perspektywy mężczyzn. Tymczasem kobiety stanowiły realną siłę tego czasu - choć rzadko z bronią w ręku, to ich praca organizacyjna, logistyczna i wywiadowcza była nieoceniona. Stanowiły 2–3 proc. sił powstańczych. Transportowały broń, kopały umocnienia, pracowały w wywiadzie i służbie łączności. Prowadziły kuchnie polowe, tłumaczyły dokumenty, obsługiwały telegraf i telefon. Niektóre - jak Matylda Ogórkówna, jedyna udokumentowana kobieta walcząca z bronią w ręku - weszły wprost na front.

Podczas plebiscytu kobiety wzięły na siebie ogromny ciężar organizacyjny: rozdawały ulotki i materiały propagandowe, organizowały noclegi i wyżywienie dla emigrantów wracających na głosowanie, przewoziły starszych i chorych wyborców do urn.

Wykład wpisuje się w szerszy nurt przywracania kobietom należnego miejsca w historii regionalnej. To okazja, by poznać losy konkretnych postaci i zrozumieć, że emancypacja na Górnym Śląsku dokonywała się nie tylko przy urnach wyborczych, ale też w polu, szpitalu i sztabie.

Reklama